Opieka koordynowana w POZ to jeden plan leczenia dla osób z chorobami przewlekłymi - łączy lekarza, specjalistów, pielęgniarkę i dietetyka. Dowiedz się, jak działa.
Opieka koordynowana co to jest?
Opieka koordynowana to program NFZ, który przekształca rolę przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. POZ przestaje być punktem wystawiania skierowań, a staje się centrum zarządzania zdrowiem pacjenta z chorobą przewlekłą. Lekarz rodzinny, pielęgniarka, dietetyk i specjaliści działają według wspólnego planu.
Program wszedł w życie w 1. października 2022 roku. Jego celem jest poprawa ciągłości leczenia i ograniczenie sytuacji, w których pacjent gubi się między kolejnymi skierowaniami.
Opieka koordynowana na czym polega?
Program opiera się na trzech elementach:
-
Indywidualnym Planie Opieki Medycznej (IPOM),
-
koordynatorze opieki zdrowotnej
-
i zorganizowanej ścieżce do specjalisty.
Każdy z tych elementów działa razem - usunięcie jednego rozbija sens całości.
Co zawiera Indywidualny Plan Opieki Medycznej (IPOM)?
IPOM to dokument tworzony wspólnie przez lekarza POZ i pacjenta podczas pierwszej wizyty kwalifikującej do programu. Zawiera takie elementy jak:
-
ocena stanu zdrowia,
-
rozpoznanie i cel terapeutyczny,
-
wyniki badań diagnostycznych,
-
harmonogram badań, wizyt,
-
zalecenia terapeutyczne.
Plan nie jest sztywny - zmienia się wraz z postępem leczenia. Dostępny jest także online w Indywidualnym Koncie Pacjenta.
Koordynator opieki - kim jest i co robi?
Koordynator to osoba, której zadaniem jest czuwanie nad realizacją różnorodnych świadczeń. W praktyce oznacza to m.in.:
-
dbanie o to, żeby informacje sprawnie przepływały pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi specjalistami,
-
przekazywanie informacji o kolejnych etapach terapii,
-
monitorowanie realizacji Indywidualnego Planu Opieki Medycznej.
Opieka koordynowana jakie choroby obejmuje?
Program NFZ obejmuje pięć ścieżek klinicznych - każda przypisana do konkretnej grupy chorób przewlekłych. Pacjent wchodzi w jedną ścieżkę - tę, która odpowiada jego głównemu rozpoznaniu. Jeśli chorób jest więcej, lekarz POZ decyduje, która ścieżka jest wiodąca i jak uzupełnić plan o pozostałe problemy zdrowotne.
Każda ścieżka obejmuje konsultacje specjalistyczne oraz edukację zdrowotną pacjenta - oba elementy są potwierdzone w dokumentach NFZ dla wszystkich pięciu ścieżek.
|
Ścieżka |
Przykładowe choroby |
Przykładowe badania |
|---|---|---|
|
Kardiologiczna |
nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, niewydolność serca, migotanie przedsionków |
EKG, echo serca, lipidogram, morfologia, kreatynina z eGFR, ABPM, Holter EKG |
|
Diabetologiczna |
cukrzyca typu 2 |
glukoza, HbA1c, lipidogram, kreatynina z eGFR, badanie ogólne moczu |
|
Pulmonologiczna |
POChP, astma oskrzelowa |
spirometria, pomiar PEF, RTG klatki piersiowej, morfologia, pomiar saturacji |
|
Endokrynologiczna |
niedoczynność tarczycy, wole tarczycy |
TSH, FT3, FT4, USG tarczycy, aTPO |
|
Nefrologiczna |
przewlekła choroba nerek |
kreatynina z eGFR, albumina, badanie ogólne moczu, USG układu moczowego |
Czego nie obejmuje program opieki koordynowanej?
Opieka koordynowana nie zastępuje leczenia szpitalnego ani specjalistycznego prowadzonego poza POZ. Choroby spoza pięciu ścieżek - na przykład onkologiczne czy neurologiczne - są leczone standardową ścieżką skierowań. Program nie obejmuje też ostrych stanów wymagających natychmiastowej interwencji - w takich przypadkach właściwy jest SOR lub numer alarmowy.
Jak skorzystać z opieki koordynowanej?
Program jest dostępny zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci - rozporządzenie Ministra Zdrowia nie wprowadza ograniczeń wiekowych.
Warunki uczestnictwa
Pacjent kwalifikuje się do programu, jeśli:
-
ma złożoną deklarację wyboru lekarza POZ w placówce realizującej opiekę koordynowaną,
-
posiada rozpoznanie choroby przewlekłej objętej jedną ze ścieżek,
-
wyraził zgodę na udział w programie podczas wizyty kwalifikacyjnej.
Decyzję o zakwalifikowaniu podejmuje lekarz POZ na podstawie wywiadu, dokumentacji medycznej i bilansu zdrowia.
Opieka koordynowana w Hygge Clinic
Hygge Clinic realizuje program opieki koordynowanej w POZ w ramach kontraktu z NFZ (czyli bezpłatnie dla Pacjenta) w następujących ścieżkach: kardiologicznej, diabetologicznej, pulmonologicznej i endokrynologicznej. Opiekę sprawuje zespół złożony z lekarza POZ, lekarzy specjalistów, pielęgniarki, dietetyka i koordynatora opieki zdrowotnej.
Deklarację wyboru lekarza POZ można złożyć przez Internetowe Konto Pacjenta lub osobiście w rejestracji Hygge Clinic. Sprawdź: Medycyna Rodzinna NFZ
Rola pielęgniarki i dietetyka w programie
Pielęgniarka POZ w ramach opieki koordynowanej prowadzi wizyty edukacyjne i kontrolne - mierzy ciśnienie, ocenia parametry życiowe, przypomina o badaniach. To odciąża lekarza i sprawia, że pacjent ma regularny kontakt z kliniką między wizytami lekarskimi.
Dietetyk pojawia się tam, gdzie dieta jest częścią leczenia - przy cukrzycy, chorobie nerek, chorobach tarczycy. Konsultacja dietetyczna w ramach programu nie jest poradą ogólną. Jest ściśle powiązana z planem leczenia i rozpoznaniem.
Dlaczego warto skorzystać z opieki koordynowanej?
Jeśli masz chorobę przewlekłą, prawdopodobnie znasz ten schemat: wizyta u lekarza rodzinnego, skierowanie do specjalisty, kilka miesięcy czekania, wyniki do odebrania, kolejna wizyta. I tak w kółko - bez poczucia, że ktoś może spojrzeć całościowo.
Opieka koordynowana zmienia tę logikę. Lekarz POZ, specjalista, pielęgniarka i dietetyk działają według jednego planu - Twojego. Badania, które wcześniej były dostępne tylko u specjalisty, mogą być zlecone przez lekarza rodzinnego w ramach programu. Konsultacja specjalistyczna odbywa się bez odrębnego skierowania do poradni.
I co ważne - program jest bezpłatny dla każdego ubezpieczonego w NFZ. Dowiedz się więcej o programie w Hygge Clinic - Centrum Medyczne Katowice.
Najczęściej zadawane pytania
Tak - udział w programie jest bezpłatny dla każdego pacjenta posiadającego ubezpieczenie zdrowotne w NFZ. Nie ma dodatkowych opłat za objęcie opieką koordynowaną, stworzenie IPOM ani za pracę koordynatora.
Jeżeli placówka, w której pracuje Twój lekarz rodzinny (np. Hygge Clinic) bierze udział w programie - wystarczy że umówisz się na wizytę. Lekarz oceni, czy kwalifikujesz się do udziału i omówi kolejne kroki. Nie ma osobnego formularza zgłoszeniowego - cały proces zaczyna się od rejestracji na wizytę. Jeśli Twoja obecna przychodnia nie realizuje programu, konieczna jest zmiana deklaracji wyboru lekarza POZ na placówkę uczestniczącą w programie.
Nie. Udział w programie jest dobrowolny. Pacjent sam decyduje, czy chce zostać objęty opieką koordynowaną - po otrzymaniu informacji od lekarza POZ i wyrażeniu zgody podczas wizyty kwalifikacyjnej.
Tak. Jeśli pacjent spełnia kryteria więcej niż jednej ścieżki, lekarz POZ wybiera ścieżkę wiodącą i uwzględnia pozostałe rozpoznania w Indywidualnym Planie Opieki Medycznej. Plan może obejmować konsultacje w ramach kilku ścieżek jednocześnie.
W przypadku zmiany deklaracji na inną placówkę realizującą program dokumentacja medyczna i IPOM mogą zostać przekazane do nowej przychodni. W praktyce warto zapytać o to przy rejestracji - procedury przekazania dokumentacji mogą się różnić między placówkami.
Program nie ma z góry określonego czasu trwania - pacjent pozostaje w nim tak długo, jak długo spełnia kryteria kliniczne i wyraża chęć uczestnictwa. IPOM jest regularnie aktualizowany podczas wizyt kontrolnych.
Źródła:
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 września 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. 2022 poz. 1965)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U. 2023 poz. 2226) - wprowadzenie ścieżki nefrologicznej NFZ - Opieka koordynowana w POZ (strona dla pacjentów): https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/informacje-o-swiadczeniach/podstawowa-opieka-zdrowotna/opieka-koordynowana-w-poz/
- NFZ - Komunikat o rozszerzeniu programu na pacjentów poniżej 18 roku życia (1 lipca 2023): https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/opieka-koordynowana-w-poz-dla-pacjentow-ponizej-18-roku-zycia,8429.html
- https://koordynowana.nfz.gov.pl/
- https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/opieka-koordynowana-w-podstawowej-opiece-zdrowotnej