Szczepienia przed wyjazdem do Brazylii powinny znaleźć się wysoko na liście rzeczy do zrobienia. W zależności od trasy - plaże Rio de Janeiro, Amazonia, wodospady Iguaçu czy północno-wschodnie wybrzeże - zagrożenia zdrowotne są zupełnie różne. Denga, żółta febra, malaria i zika to choroby, które w Brazylii mogą dotyczyć wielu turystów - nie tylko podrużujących w głąb dżungli. Zika jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży lub planujących ciążę i warto porozmawiać o niej z lekarzem jeszcze przed wykupieniem biletu.
Dobra wiadomość jest taka, że przed większością tych zagrożeń można się chronić - szczepionką, lekami lub odpowiednim przygotowaniem. Wymaga to jednak indywidualnej konsultacji z lekarzem medycyny podróży.
W Poradni Medycyny Podróży Hygge Clinic w Katowicach lekarz przeanalizuje Twoją trasę i dobierze szczepienia oraz ewentualne leki przeciwmalaryczne do Twojego indywidualnego planu wyjazdu. Przyjmujemy zarówno dorosłych, jak i dzieci - oraz kobiety w ciąży lub planujące ciążę, dla których wyjazd do Brazylii wymaga szczególnej oceny ryzyka. Na konsultację udaj się 4–8 tygodni przed wylotem. Jeśli zostało mniej czasu, nadal warto się zgłosić – część szczepień można wykonać w trybie przyspieszonym.
Obowiązkowe szczepienia do Brazylii
Podróżni przylatujący bezpośrednio z Polski nie muszą przedstawiać certyfikatu szczepień przy wjeździe do Brazylii. Sytuacja zmienia się jednak w przypadku podróży łączonych.
Podczas podróży przez kilka krajów Ameryki Południowej warto pamiętać, że certyfikat szczepienia przeciwko żółtej febrze jest wymagany zarówno przy wjeździe do Brazylii z krajów endemicznych (m.in.: Kolumbii , Peru czy Wenezueli ), jak i przy wyjeździe z Brazylii do wielu krajów sąsiednich, takich jak m.in.: Boliwia , Paragwaj , czy Gujana . Jeśli Twoja trasa łączy Brazylię z którymkolwiek z tych krajów, certyfikat jest niezbędny. Szczepienie musi być wykonane minimum 10 dni przed podróżą.
Jakie szczepienia do Brazylii są zalecane?
Choć przy wjeździe do Brazylii z Polski nie są wymagane żadne szczepienia, lista szczepień zalecanych jest tu dłuższa niż w przypadku wielu innych kierunków. Brazylia jest krajem endemicznym dla żółtej febry, a wirus jest aktywny nie tylko w Amazonii, ale też w stanach centralnych i południowo-wschodniej części kraju - w tym w okolicach Rio de Janeiro i São Paulo. Szczepienie przeciwko żółtej gorączce jest zalecane dla większości podróżnych.
Inne szczepienia, jakie warto rozważyć to np.:
- błonica, tężec, krztusiec
- wirusowe zapalenie wątroby typu A
- wirusowe zapalenie wątroby typu B
- dur brzuszny
- wścieklizna
- żółta gorączka
- denga
- meningokoki
Skonsultuj się z lekarzem medycyny podróży przed wyjazdem, aby dobrać odpowiednie szczepienia dla Ciebie - dostosowane do Twojej podróży.
Jak przygotować się do wizyty w poradni medycyny podróży?
Na konsultację zgłoś się najlepiej przynajmniej 4-8 tygodni przed planowanym wylotem. Jeśli do wyjazdu zostało mniej czasu - zgłoś się mimo to, część szczepień można wykonać w trybie przyspieszonym.
Na wizytę przygotuj:
-
książeczkę szczepień lub kartę szczepień,
-
szczegółowy plan trasy - pobyt w Rio de Janeiro to inny profil ryzyka niż rejs po Amazonce lub wyprawa w głąb kraju,
-
listę przyjmowanych leków i informację o chorobach przewlekłych,
-
informację o ewentualnej ciąży lub planowanej ciąży - zika obecna w Brazylii wymaga szczególnej oceny ryzyka przed wylotem,
-
informację o podróży z dziećmi - część szczepień ma ograniczenia wiekowe, które lekarz omówi na miejscu.
Lekarz medycyny podróży dobierze szczepienia i ewentualną profilaktykę przeciw malarii do Twojego indywidualnego planu wyjazdu.
Brazylia często stanowi część dłuższej podróży po Ameryce Południowej - jeśli planujesz połączyć ją z wizytą w innym kraju, jak np. Argentynie lub Urugwaju , omów całą trasę podczas jednej konsultacji.
Malaria w Brazylii
Malaria w Brazylii nie dotyczy wszystkich podróżnych jednakowo. Rio de Janeiro, São Paulo, Brasília i Iguaçu Falls są wolne od malarii - osoby odwiedzające wyłącznie te miejsca nie potrzebują profilaktyki przeciwmalarycznej.
Ryzyko malarii istnieje przede wszystkim w:
-
Amazonii - stany Amazonas, Acre, Roraima, Rondônia i Amapá to obszary najwyższego ryzyka, gdzie szczególnie mocno zalecane jest zastosowanie profilaktyki przeciwmalarycznej,
-
pozostałych stanach centralnych i północnych - Pará, Maranhão, Mato Grosso, Tocantins i inne - ryzyko niższe, ale obecne,
-
terenach wiejskich i leśnych pozostałych stanów - ryzyko sporadyczne, zalecana ochrona przed ukłuciami komarów.
W Brazylii dominuje Plasmodium vivax (około 90% przypadków), ale obecny jest też groźniejszy Plasmodium falciparum (około 10%), oporny na chlorochinę. Dobór leku profilaktycznego, dawkowanie i czas stosowania przed wylotem i po powrocie wymagają indywidualnej konsultacji z lekarzem medycyny podróży - nie wszystkie leki są odpowiednie dla każdego podróżnego, a część jest przeciwwskazana w ciąży.
Niezależnie od trasy i decyzji o profilaktyce - ochrona przed ukłuciami komarów jest niezbędna w każdym rejonie Brazylii. Gorączka pojawiająca się do roku po powrocie z Brazylii wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej i poinformowania lekarza o miejscu pobytu.
Co zabrać do apteczki podróżnej do Brazylii?
Standard opieki medycznej w dużych miastach Brazylii jest przyzwoity, jednak poza obszarami miejskimi - szczególnie w Amazonii - dostęp do lekarza i aptek może być bardzo ograniczony. Warto zabrać ze sobą wszystko, czego możesz potrzebować.
Leki na receptę (po konsultacji w Poradni Medycyny Podróży)
-
Leki przeciwmalaryczne - jeśli trasa obejmuje Amazonię lub inne rejony ryzyka. Dobór leku, dawkowanie i czas stosowania przed wylotem i po powrocie wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem.
-
Antybiotyk do samoleczenia ciężkiej biegunki podróżnych - dobór leku wymaga konsultacji z lekarzem.
-
Leki przyjmowane na co dzień - zabierz na cały pobyt z tygodniowym zapasem, w oryginalnych opakowaniach wraz z receptą lub zaświadczeniem lekarskim.
Leki bez recepty
-
Na biegunkę i odwodnienie - elektrolity w saszetkach i lek przeciwbiegunkowy.
-
Leki przeciwgorączkowe - gorączka po powrocie z Brazylii wymaga pilnej konsultacji lekarskiej - może być objawem dengi lub malarii.
-
Lek przeciwhistaminowy i żel na ukłucia owadów.
-
Leki na dolegliwości żołądkowe - środek na niestrawność i zgagę.
Środki ochronne
-
Repelent z DEET lub ikarydyną - najważniejszy element apteczki w Brazylii. Komary przenoszące dengę, zikę i chikungunyę są aktywne przez całą dobę, nie tylko po zmroku. W rejonach malarycznych stosuj repelent regularnie przez cały dzień.
-
Moskitiera nasączona permetryną - niezbędna przy noclegach w namiocie lub miejscach bez klimatyzacji w rejonach malarycznych.
-
Krem z filtrem SPF 50+, okulary UV i nakrycie głowy - brazylijskie słońce jest intensywne przez cały rok.
-
Lekka odzież zakrywająca ramiona i nogi - ochrona przed słońcem i owadami jednocześnie.
Opatrunki i higiena
-
Plastry, gaza, bandaże.
-
Środek dezynfekcyjny do ran.
-
Żel antybakteryjny do rąk.
-
Pęseta, nożyczki, rękawiczki jednorazowe.
Inne przydatne rzeczy
-
Termometr - gorączka pojawiająca się do roku po powrocie z Brazylii wymaga natychmiastowej wizyty lekarskiej i poinformowania lekarza o miejscu pobytu.
-
Zapasowe okulary lub soczewki kontaktowe.
Pamiętaj o ubezpieczeniu podróżnym z wysokim limitem na leczenie szpitalne i ewakuację medyczną - szczególnie ważnym przy wyjazdach w głąb Amazonii, gdzie ewakuacja może być kosztowna i trudna logistycznie.
Jak zachować zdrowie w Brazylii? Kluczowe zasady profilaktyki
Brazylia wymaga szczególnej uwagi w zakresie profilaktyki zdrowotnej - zwłaszcza przy wyjazdach poza duże miasta. Szczepienia ochronne do Brazylii to nie wszystko. Kilka zasad ostrożności może zmniejszyć ryzyko problemów zdrowotnych podczas pobytu.
-
Stosuj repelenty przez całą dobę - denga, zika i chikungunya są przenoszone przez komary aktywne zarówno w dzień, jak i w nocy. Ryzyko dotyczy całego kraju i wszystkich pór roku, ze szczególnym nasileniem w porze deszczowej od stycznia do maja. Stosuj repelenty z DEET lub ikarydyną regularnie, noś odzież zakrywającą ramiona i nogi, śpij w klimatyzowanych pomieszczeniach lub pod moskitierą.
-
Stosuj profilaktykę przeciwmalaryczną w rejonach ryzyka - jeśli Twoja trasa obejmuje Amazonię lub inne rejony malaryczne, przyjmuj leki przeciwmalaryczne zgodnie z zaleceniami lekarza - przed wyjazdem, w trakcie i po powrocie. Gorączka pojawiająca się do roku po powrocie z rejonów malarycznych wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej.
-
Zaszczep się przeciwko żółtej febrze przed wylotem - szczepienie musi być wykonane minimum 10 dni przed wyjazdem, żeby w pełni zadziałać. Żółta febra jest aktywna w większości stanów Brazylii, a zachorowanie bez szczepienia może mieć poważne konsekwencje zdrowotne.
-
Pij wyłącznie wodę butelkowaną lub przegotowaną - woda z kranu w Brazylii nie nadaje się do picia poza renomowanymi hotelami. Unikaj lodu w napojach w miejscach o nieznanym standardzie sanitarnym, myj owoce i warzywa w wodzie butelkowanej lub obieraj je ze skórki.
-
Dbaj o higienę rąk i żywności - biegunka podróżnych to jedno z częstych schorzeń w Brazylii. Myj ręce przed każdym posiłkiem, wybieraj miejsca z dużą rotacją klientów i świeżo przyrządzanymi potrawami, unikaj surowych owoców morza i jedzenia ze straganów o wątpliwym standardzie sanitarnym.
-
Chroń się przed słońcem - brazylijskie słońce jest intensywne przez cały rok, szczególnie w okolicach równika. Stosuj krem SPF 50+ nakładany co 2 godziny, noś nakrycie głowy i okulary UV, unikaj przebywania na słońcu w godzinach 11-15.
-
Unikaj kontaktu z dzikimi zwierzętami - wścieklizna jest obecna w Brazylii, a ryzyko dotyczy nie tylko zwierząt w dżungli, ale też bezpańskich psów i kotów w miastach. W razie pogryzienia lub zadrapania natychmiast przemyj ranę wodą z mydłem przez minimum 15 minut i jak najszybciej zgłoś się po pomoc medyczną.
-
Nie kąp się w słodkiej wodzie stojącej i wolno płynącej - schistosomatoza jest obecna w wielu rzekach i zbiornikach wodnych w Brazylii. Larwy pasożyta wnikają przez skórę podczas kontaktu z wodą. Kąp się wyłącznie w basenach z chlorowaną wodą lub w oceanie.
-
Stosuj prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych
-
Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz, skonsultuj wyjazd z lekarzem jeszcze przed wylotem (ze względu na obecność wirusa zika).
-
Monitoruj stan zdrowia po powrocie - gorączka, silny ból głowy, bóle mięśni i stawów lub wysypka pojawiające się do 2 tygodni po powrocie mogą być objawami dengi. Gorączka pojawiająca się nawet do roku po powrocie z rejonów malarycznych wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. W obu przypadkach nie zwlekaj z wizytą i poinformuj lekarza o miejscu pobytu i trasie podróży.
Przestrzeganie tych zasad pomoże zmniejszyć ryzyko problemów zdrowotnych i cieszyć się bezpieczniejszą podróżą.
Ciekawostki zdrowotne o Brazylii
Brazylia - światowy lider dengi
Brazylia od lat notuje największą liczbę przypadków dengi spośród wszystkich krajów świata - odpowiada za ponad 80% globalnych zachorowań raportowanych do WHO. Choroba nie dotyczy tylko Amazonii czy biedniejszych dzielnic - dengę diagnozuje się w Rio de Janeiro, São Paulo i Brasílii. Komar Aedes aegypti, który ją przenosi, doskonale zaadaptował się do życia w miastach i jest aktywny przez całą dobę, nie tylko po zmroku. Dlatego przed podróżą tak ważne jest szczepienie.
Opieka medyczna w Brazylii - dwa różne światy
Brazylia ma jeden z największych publicznych systemów opieki zdrowotnej na świecie - SUS (Sistema Único de Saúde) - teoretycznie dostępny dla wszystkich, w tym dla turystów. W praktyce publiczne szpitale w dużych miastach są przepełnione, a czas oczekiwania może być bardzo długi. Prywatne kliniki i szpitale oferują opiekę na wysokim poziomie, ale są kosztowne - wizyta u specjalisty lub pobyt na izbie przyjęć to wydatek liczony w setkach dolarów. Poza dużymi miastami - szczególnie w Amazonii - dostęp do jakiejkolwiek opieki medycznej może być bardzo ograniczony. Ubezpieczenie podróżne z wysokim limitem na leczenie i ewakuację medyczną to w przypadku Brazylii coś, co zdecydowanie warto rozważyć.
Numery alarmowe w Brazylii
W nagłej sytuacji medycznej w Brazylii dzwoń pod numer 192 - to bezpłatna linia pogotowia ratunkowego SAMU (Serviço de Atendimento Móvel de Urgência), działająca całą dobę.
Ważna informacja praktyczna: pogotowie ratunkowe w Brazylii działa niezawodnie głównie w dużych miastach i stolicach stanów - poza nimi karetki mogą być niedostępne lub niewyposażone w odpowiedni sprzęt. W nagłej sytuacji medycznej poza dużym miastem rozważ transport taksówką lub prywatnym pojazdem do najbliższego dużego szpitala, zamiast czekać na karetkę.
Ile kosztują szczepienia do Brazylii?
| Konsultacja lekarska z kwalifikacją do szczepienia (przed przyjęciem pierwszej dawki szczepionki) | 200 zł |
| Konsultacja lekarska z kwalifikacją do szczepienia dla pacjentów POZ w Hygge Clinic (przed przyjęciem pierwszej dawki szczepionki) | 100 zł |
| Kwalifikacja do szczepienia (przed przyjęciem drugiej i kolejnych dawek szczepionki) | 70 zł |
| Kwalifikacja do szczepienia dla pacjentów POZ w Hygge Clinic (przed przyjęciem drugiej i kolejnych dawek szczepionki) | 0zł |
| Błonica/Tężec/Krztusiec - Adacel | 239 zł |
| Błonica/Tężec/Krztusiec - Boostrix | 239 zł |
| Wścieklizna - Verorab | 389 zł |
| Dur Brzuszny - Typhim Vi | 319 zł |
| Dur Brzuszny - Vivotif | 299 zł |
| Wirusowe zapalenie wątroby typu B - Euvax B 20 mcg/1 ml | 139 zł |
| Wirusowe zapalenie wątroby typu B - Engerix B 20 mcg | 169 zł |
| Wirusowe zapalenie wątroby typu A - Avaxim 160 | 339 zł |
| Wirusowe zapalenie wątroby typu A - Havrix Adult 1440 | 339 zł |
| Wirusowe zapalenie wątroby typu A - Havrix Junior 720 | 259 zł |
| Wirusowe zapalenie wątroby typu A + B - Twinrix Adult | 399 zł |
| Żólta gorączka - Stamaril | 349 zł |
| Meningokoki - Nimenrix | 299 zł |
| Meningokoki - Menveo | 299 zł |
| Meningokoki - Trumenba | 449 zł |
| Meningokoki - Bexsero | 569 zł |
| Meningokoki - Menquadfi | 319 zł |
| Denga - Qdenga | 1019 zł |
Najczęściej zadawane pytania o szczepienia w Brazylii
Lista szczepień zalecanych przed wyjazdem do Brazylii zależy od planowanej trasy i indywidualnej sytuacji zdrowotnej - ostateczną decyzję podejmuje lekarz medycyny podróży na konsultacji. Dla większości podróżnych zalecane jest szczepienie przeciwko żółtej febrze, w tym dla osób odwiedzających Rio de Janeiro, São Paulo i Brasilię. W zależności od trasy i rodzaju wyjazdu lekarz może rozważyć również np. szczepienia przeciwko WZW A, durowi brzusznemu czy wściekliźnie. Przy planowaniu wyjazdu do Amazonii lub innych rejonów malarycznych konieczna jest dodatkowo konsultacja w sprawie profilaktyki przeciw malarii.
Nie - szczepienia przed podróżą nie są refundowane przez NFZ. Są to szczepienia pełnopłatne, finansowane przez pacjenta. Refundacja NFZ dotyczy szczepień obowiązkowych z Programu Szczepień Ochronnych oraz wybranych szczepień dla określonych grup pacjentów - seniorów, kobiet w ciąży czy osób z chorobami przewlekłymi. Szczepienia podróżne, w tym przeciwko żółtej febrze, WZW A czy durowi brzusznemu, nie są objęte refundacją.
Na konsultację w poradni medycyny podróży zgłoś się najlepiej 4-8 tygodni przed planowanym wylotem. Część szczepień wymaga czasu, żeby w pełni zadziałać (np. szczepienie przeciwko żółtej febrze musi być wykonane minimum 10 dni przed wyjazdem). Jeśli do wylotu zostało mniej czasu, zgłoś się mimo to - część szczepień można wykonać w trybie przyspieszonym.
Wyjazd do Brazylii w ciąży wymaga szczególnej oceny ryzyka i konsultacji z lekarzem przed wykupieniem biletu. W Brazylii aktywnie występuje wirus zika, który może być przenoszony drogą płciową i podczas ciąży - zakażenie w pierwszym trymestrze wiąże się z ryzykiem poważnych wad rozwojowych płodu. Dodatkowo np. szczepionka przeciwko dendze - zalecana dla podróżnych do Brazylii - jest przeciwwskazana w ciąży. Kobiety w ciąży lub planujące ciążę powinny skonsultować wyjazd z lekarzem medycyny podróży przed podjęciem decyzji o wyjeździe.